ยุคมืด

anek01
อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

“ทำไมจึงเรียกว่ายุคมืด ก็คงไม่ได้หมายความว่าแสงอาทิตย์มืดมัวลงเป็นแน่ แต่หมายถึงความมืดทางปัญญา”

คำว่ายุคมืดนี้ให้ความหมายครอบคลุมบรรยากาศที่ไม่เอื้อต่อการจุดประกายทางปัญญาใดๆ ในยุคกลาง แม้นับว่าเริ่มจากกรุงโรมถูกปล้นชิงในปี ค.ศ.410 โดยชาวโกธตะวันตกหรือวีเสอโกธ (Visigoth) ซึ่งตั้งถิ่นฐานในดินแดนสเปนปัจจุบัน สภาพแห่งการสงครามแย่งชิงปล้นสดมภ์เกิดขึ้นไปทั่วอาณาจักรโรมัน ประชาชนต่างต้องพึ่งพาตนเอง เกิดการรวมกลุ่มกันตามโบสถ์เพื่อการป้องกันตนเอง ความเป็นห่วงในการเอาชีวิตรอด ทำให้ละเลยต่อวิชาการและความรู้ศิลปวิทยาต่างๆ สมบัติและของมีค่าต่างๆ จึงถูกฝังดินเพื่อการซุกซ่อน สภาพเช่นนี้เกิดต่อเนื่องกันยาวนานจนถึง ค.ศ.800 จึงค่อยเริ่มเข้าสู่การฟื้นฟูศิลปวิทยาการโดยถือกษัตริย์ชาร์ลมาญ (Charlemagne, 742-814)

Continue reading “ยุคมืด”

จริยศาสตร์หลังนวยุค

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต:

กระแสหลังนวยุคนิยม ยอมรับความแตกต่างหลากหลายของมนุษย์ แนวความคิด ทัศนคติ ความเชื่อ ตลอดจนกระบวนทรรศน์ทางความคิดที่แตกต่างกัน และยอมให้มีการนำไปสู่การตีความสิ่งเดียวกันได้ เช่น ความจริงและความดี จนเกิดเป็นความหลากหลาย มีความหมายที่แตกต่างกันไป โดยเน้น การเคารพกันโดยไม่พยายามที่จะไปครอบงำกันและกัน จึงส่งเสริมให้ใช้คำว่าจริยธรรม (ethic) แทนคำว่าศีลธรรม (moral) เพื่อให้สามารถตีความได้โดยไม่ติดข้อจำกัด และถือว่าศีลธรรมเป็นเรื่องของทางศาสนาซึ่งเป็นเรื่องเฉพาะของศาสนิกชนของศาสนานั้น ๆ

Continue reading “จริยศาสตร์หลังนวยุค”

ปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง

ทรรศนะต่อปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง

ศ.กีรติ บุญเจือ

 

ปรัชญาหลังนวยุค แบบสายกลางเป็นการเอาจริยศาสตร์มาเป็นปรัชญาบริสุทธิ์

วิชาจริยศาสตร์กับวิชาปรัชญาบริสุทธิ์รวมอยู่ด้วยกันเป็นสิ่งเดียวกันคือคุณลักษณะของปรัชญาหลังนวยุค

จุดเริ่มต้นของ Post Modern เริ่มต้นที่Saussure (โซสซู)ได้ให้ข้อสังเกตไว้ว่า เรื่องของความคิดนั้นได้เริ่มต้นมาจากข้อเตือนใจของ Saussure ที่บอกว่าภาษาอารยัน เป็นภาษาที่แสดงความคิดของมนุษย์ได้อย่างตรงไปตรงมา ทำให้วิเคราะห์ได้ว่าภาษาเราที่เราใช้นั้นต้องทำบทบาท 3 อย่าง คือ 1) บทบาทแสดงอารมณ์ 2) แสดงความคิด   และ 3) แสดงเหตุผล  แต่นักหลังนวยุคได้พิจารณาแล้วมีความเห็นว่าความคิดกับเหตุผลน่าจะเป็นเรื่องเดียวกัน

Continue reading “ปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง”

อรรถปริวรรต

การตีความไม่ควรจำกัดให้ใช้เฉพาะกับตำราแต่ควรนำมาใช้ตีความพฤติกรรมมนุษย์ รวมถึงวัฒนธรรมและสังคมด้วย   Continue reading อรรถปริวรรต

Alain Badiou and religious

คบกับใครก็ได้ นับถือหรือไม่นับถือศาสนาก็ได้ แต่จงมุ่งพัฒนาคุณภาพชีวิตเป็นสำคัญ Continue reading Alain Badiou and religious

ปัจจัยต้านทานต่อการเรียนรู้

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

ในแนวคิดปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง แม้จะไม่ได้ให้ความสำคัญมากนักกับญาณปรัชญา (epistemology) และทฤษฎีความรู้ (theory of knowledge) เนื่องด้วยแนวคิดด้านนี้ได้ก้าวหน้าอย่างมากในกระแสกระบวนทรรศน์นวยุค (modern paradigm) โดยปรัชญาหลังนวยุคสายกลางเน้นการใช้วิจารณญาณต่อญาณวิทยาแนวทางต่างๆ ให้ถูกใช้ได้อย่างเหมาะสม และในด้านทฤษฎีความรู้ที่เน้นการได้มาซึ่งความรู้ หากแต่เมื่อพิจารณากระบวนทรรศน์ร่วมกับบริบทวัฒนธรรมแล้ว วิเคราะห์ได้ว่า คนรุ่นใหม่พบเจอกับปัจจัยบางประการที่เป็นอุปสรรค (ต้านทาน) ต่อการเรียนรู้ของเขา และส่งผลทำให้การสร้างสังคมแห่งการรียนรู้หยุดชะงักลง ได้แก่

Continue reading “ปัจจัยต้านทานต่อการเรียนรู้”

postmodern

ศ.กีรติ บุญเจือ โพสท์โมเดิร์น หรือ หลังนวยุคนิยม เป็นกระบวนทรรศน์ที่เป็นกระแสรสนิยมทางความคิดล่าสุดของมนุษยชาติ มนุษย์เราเปลี่ยนรสนิยมมาหลายครั้ง แต่ไม่มีครั้งใดที่กระแสรสนิยมใหม่ได้แผ่ขยายออกไปรวดเร็วและกว้างขวางเท่าครั้งนี้ ทั้งนี้ก็ด้วยเทคโนโลยีสื่อสารที่ก้าวหน้าที่เป็นผลผลิตของกระบวนทรรศน์นวยุค (modern) คนในสังคมที่รับกระแสหลังนวยุคแล้ว ย่อมมีคนที่ทำอะไรแปลกๆ แหวกแนว รวมถึง การกระทำที่บ้าๆ บอๆ (weird) และการวิพากษ์วิจารณ์กันอย่างถึงพริกถึงขิง แต่แกงแล้วยังไม่อร่อยลิ้น วัฒนธรรมชาวบ้านนั้นสามารถกระโดดจากกระบวนทรรศน์ที่ 1 ดึกดำบรรพ์ เชื่อว่าทุกสิ่งขึ้นกับเบื้องบน มาสู่กระบวนทรรศน์ที่ 5 เชื่อในการไม่ยึดมั่นถือมั่นได้ในทันที แต่กระบวนทรรศน์ที่ 5 อย่างชาวบ้านนั้นต่างกับกระบวนทรรศน์ที่ 5 ของนักปรัชญาตรงที่ว่า “ชาวบ้านอธิบายไม่เป็น” ผลสำเร็จในกระบวนทรรศน์ที่ 5 ไม่ใช่อยู่ที่ทำอะไรแล้วได้อะไร แต่อยู่ที่คิดจะทำอะไรต่อไปให้โลกดีขึ้นสักนิดนึงก็ยังดี และอยู่ที่ความพยายามในการชักชวนให้ใครอีกสักคนหนึ่งมาร่วมมือกันทำให้โลกดีขึ้นอีกสักนิดหนึ่ง การเดินไปเรื่อยๆ นี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการที่ถ้าหยุดลงก็หมายถึงความล้มเหลว กระบวนทรรศน์หลังนวยุคจึงต้องเดินต่อไปเรื่อยๆ (always onward)   Continue reading postmodern