แนวคิดวิจารณญาณ

ผศ.(พิเศษ) ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต แนวคิดวิจารณญาณ (Critical Theory) เกิดจากการรวมตัวกันของนักปรัชญาเยอรมันในช่วงปี 1920 เป็น the Frankfurt School ซึ่งมีแนวคิดบนฐานของมาร์กซิสต์แบบยุโรปตะวันตก (Western European Marxist tradition) ผ่าน the Project of Critical Theory โดยเน้นการใช้แนวทางปรัชญา จริยศาสตร์ ปรัชญาการเมือง ปรัชญาประวัติศาสตร์… Read more “แนวคิดวิจารณญาณ”

ฮันทิงทันกับการปรับเปลี่ยนกระบวนทรรศน์

ค.ศ. ๑๙๘๙ กำแพงเบอร์ลินทะลุ ค.ศ. ๑๙๙๑ สหภาพโซเวียตสลาย (ม่านเหล็กเปิด) จีนเปิดประเทศ (ม่านไม้ไผ่เปิด) ค.ศ. ๑๙๙๒ นักวิชาการสหรัฐฯ ร่วมประชุมกับนักวิชาการรัสเซียในทำเนียบรัฐบาลรัสเซีย ค.ศ. ๑๙๙๓ แซมมวล ฮันทิงทัน (Samuel Huntington) เผยแพร่บทความ The Clash of Civilization ในวารสาร Foreign Affairs.… Read more “ฮันทิงทันกับการปรับเปลี่ยนกระบวนทรรศน์”

การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง

พ.อ.ดร.ไชยเดช แก่นแก้ว … คำตอบทางปรัชญาสำหรับปรัชญาความสุขในปัจจุบันโดยการใช้วิจารณญาณด้วยกระบวนทรรศน์ปรัชญาที่เป็นความเชื่อพื้นฐานที่มีในจิตใจของมนุษย์ทุกคน เป็นสมรรถนะเข้าใจและเชิญชวนให้เจตจำนงตัดสินใจตามเกณฑ์วิทยาของกระบวนทรรศน์นั้น ผู้ที่อยู่ในกระบวนทรรศน์ใดย่อมมีทัศนคติต่อแง่มุมต่างๆ ของชีวิต ค่านิยม การพัฒนาวัฒนธรรมและอารยธรรมของมนุษยชาติที่สอดคล้องกับกระบวนทรรศน์ปรัชญานั้น ย่อมได้คำตอบใหม่ที่ว่ากระบวนทรรศน์ปรัชญาหลังนวยุคสายกลางมีมุมมองว่า การพัฒนาคุณภาพชีวิตเป็นสารัตถะของกระบวนทรรศน์ปรัชญาหลังนวยุค

ความดีงามกับความสุขแท้ตามความเป็นจริง

หากยอมรับว่า มนุษย์มีองค์ประกอบพื้นฐาน 2 ส่วน คือ กายและจิต ความสุขแท้ตามความเป็นจริงของมนุษย์มีทรรศนะที่แตกต่างกัน  สำหรับบริบทวัฒนธรรมไทย ความดีงามที่ให้ความสุขแก่ชีวิต ในทรรศนะของพระพุทธศาสนา ความสุขหรือประโยชน์ในการกระทำความดี มี 3 ประการ คือ ประโยชน์ขั้นตาเห็น ประโยชน์ขั้นเลยตาเห็น และประโยชน์ขั้นจุดหมายสูงสุด

คุณค่าของความสุข: ปรัชญากระบวนทรรศน์

อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน … ปรัชญาหลังนวยุคได้ปรับท่าทีอย่างสำคัญหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยเน้นการส่งเสริมมนุษยนิยม (Humanism) เพื่อการยอมรับความแตกต่างหลากหลายอันเป็นหนทางของการประนีประนอม ลดความขัดแย้งและส่งเสริมสันติภาพโลก อารยธรรมของมนุษย์ได้แสดงรูปแบบของความสุขในการใช้ชีวิตในโลกนี้ รวมไปถึงความสุขในการนับถือศาสนาและแสดงให้เห็นว่าแตกต่างกัน

ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง: การประยุกต์ใช้ในระดับครอบครัว

อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน … เมื่อน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในระดับปัจเจกบุคคล แต่ละบุคคลย่อมตีความปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้แตกต่างหลายหลาย หากแต่อยู่ในเกณฑ์ของปรัชญหลังนวยุคสายกลางคือ การพัฒนาคุณภาพชีวิตเพื่อความสุขแท้ตามสัญชาตญาณปัญญา และพิจารณาการกระทำต่างๆ ด้วยองค์ประกอบคุณธรรม 4 คือ ประกอบด้วยความรอบคอบ ความกล้าหาญ ความพอเพียงและการแบ่งปัน  และ หลักเมตตา 6 เขาย่อมก้าวไปบนเส้นทางของการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเขาเอง

ยุคมืด

“ทำไมจึงเรียกว่ายุคมืด ก็คงไม่ได้หมายความว่าแสงอาทิตย์มืดมัวลงเป็นแน่ แต่หมายถึงความมืดทางปัญญา” คำว่ายุคมืดนี้ให้ความหมายครอบคลุมบรรยากาศที่ไม่เอื้อต่อการจุดประกายทางปัญญาใดๆ ในยุคกลาง แม้นับว่าเริ่มจากกรุงโรมถูกปล้นชิงในปี ค.ศ.410 โดยชาวโกธตะวันตกหรือวีเสอโกธ (Visigoth) ซึ่งตั้งถิ่นฐานในดินแดนสเปนปัจจุบัน สภาพแห่งการสงครามแย่งชิงปล้นสดมภ์เกิดขึ้นไปทั่วอาณาจักรโรมัน ประชาชนต่างต้องพึ่งพาตนเอง เกิดการรวมกลุ่มกันตามโบสถ์เพื่อการป้องกันตนเอง ความเป็นห่วงในการเอาชีวิตรอด ทำให้ละเลยต่อวิชาการและความรู้ศิลปวิทยาต่างๆ สมบัติและของมีค่าต่างๆ จึงถูกฝังดินเพื่อการซุกซ่อน สภาพเช่นนี้เกิดต่อเนื่องกันยาวนานจนถึง ค.ศ.800 จึงค่อยเริ่มเข้าสู่การฟื้นฟูศิลปวิทยาการโดยถือกษัตริย์ชาร์ลมาญ (Charlemagne, 742-814)