สินน้ำใจ

 

อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน

แต่เดิมเมื่อมีใครให้ความช่วยเหลือเรา หรือมีใครที่เราเห็นว่าเขากำลังตกทุกข์ได้ยาก ช่องทางหนึ่งที่ช่วยแสดงออกซึ่งน้ำใจไมตรีต่อเพื่อนมนุษย์ด้วยกันก็คือ การมีน้ำใจ และก็จะมีการตอบแทนน้ำใจคืนกลับ  สินทรัพย์ถูกใช้เป็นเครื่องมือเพื่อเป็นรางวัลตอบแทนน้ำใจของอีกฝ่าย และก็เป็นเครื่องแสดงน้ำใจของเราให้การช่วยเหลือเกื้อกูลคนที่ตกทุกข์ได้ยาก สินทรัพย์ที่ใช้นี้เรียกกันว่า “สินน้ำใจ” ดังนั้นด้วยความหมายจากขนบความคิดเดิมนั้น สินน้ำใจจึงไม่ใช่เรื่องสินบน การเลือนความหมายที่เกิดขึ้นคือการให้ความหมายใหม่แก่คำนั้นจนทำให้คำนั้นถูกจดจำด้วยความหมายใหม่จนลืมเลือกความหมายเดิม

Continue reading “สินน้ำใจ”

การแพทย์ตามกระบวนทรรศน์ยุคโบราณ

อ.ดร.วิเศษ แสงกาญจนวนิช ตามกระบวนทรรศน์โบราณ มนุษย์ในยุคนี้เชื่อในหลักการว่าโลกมีกฎเกณฑ์และมนุษย์ควรรู้กฎเกณฑ์เพื่อใช้แสวงหาความสุขบนโลก  รูปแบบการดำเนินชีวิตคือการแสวงหากฎเกณฑ์ และยึดเอากฎของโลกเป็นหลัก เพราะเชื่อว่าความสำเร็จอยู่ที่การกระทำตามกฎของโลกเป็นสำคัญ จึงต้องพยายามค้นคว้าให้รู้กฎของโลกและปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด การแพทย์ตามกระบวนทรรศน์ยุคโบราณจึงเน้นทำการวางระบบระเบียบที่ชัดเจน ถ้าทำแล้วได้ผลก็ให้ปฏิบัติตามนั้น ปลายยุคโบราณมีปัญหาน่าสนใจว่าควรปฏิบัติตนอย่างไรจึงมีความสุขที่สุด กลุ่มหาความสุขในโลกนี้เชื่อว่าความกลัวเป็นสาเหตุของความทุกข์ โลก จักรวาล และชีวิตมนุษย์เป็นระบบกลไก ไม่มีโลกหน้า ไม่มีการเวียนว่ายตายเกิด ชีวิตนี้สำคัญที่สุด จึงแสวงหาความสุขให้มากและรอบคอบที่สุด พวกเขาจึงใช้ชีวิตแสวงหาความเพลิดเพลินในการกินอยู่หลับนอน เกิดปัญหาสุขภาพต่างๆ กลุ่มศาสนาที่มีอยู่ร่วมสมัยโบราณเชื่อว่าจุดหมายของชีวิตไม่ได้อยู่ที่โลกปัจจุบันหรือชาตินี้  แต่อยู่ที่โลกหน้าหรือชาติหน้าหรือโลกของเทพเจ้า/พระเจ้า การใช้ชีวิตในโลกนี้เป็นเพียงการเตรียมตัว  ปฏิบัติตนในทางที่ดี เพื่อเข้าสู่ความสุขที่แท้ในโลกหน้า กลุ่มนี้จึงมุ่งทำความดีและใช้ชีวิตอย่างเรียบง่ายเพื่อรอการไปสู่โลกหน้า ตัวอย่างสำคัญของการแพทย์ในยุคโบราณได้แก่ เช่น เพลโต ถือว่ามนุษย์ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ กาย และ จิตวิญญาณ ซึ่งจะต้องสมบูรณ์ทั้ง 2 ส่วน จึงถือว่ามีสุขภาพดี บุคคลจะมีสุขภาพสมบูรณ์ถ้าจิตดำเนินไปด้วยกันอย่างประสานกลมกลืน (harmoniously) เหตุผล (rational element) ควรอยู่เหนือความปรารถนา (appetitive element) และควรใช้ความกล้าหาญ (spirited element) ส่งเสริมเหตุผล เพื่อทำให้มั่นใจว่าความปรารถนาอยู่ภายใต้การควบคุม ความปรารถนานี้ไม่ควรถูกปิดกั้นโดยสมบูรณ์ แต่ควรได้รับการตอบสนองบ้างตามที่เหตุผลเห็นสมควร เพราะการถูกปิดกั้นมากเกินไปจะทำให้ความรู้สึกตายด้าน ไม่มีการรักษาโรคภัยไข้เจ็บชนิดใดที่จะให้ผลดีเลิศเท่ากับการรักษากายและใจควบคู่กันไป โดยเฉพาะจิตใจ ความคิดคำนึง เป็นเสมือนพลังและยารักษาโรคที่สำคัญในการต่อสู้โรคร้ายต่างๆได้อย่างดี ไม่ควรมุ่งเน้นการรักษาที่กายอย่างเดียว ดังนั้นจะเห็นได้ว่าภาวะการมีสุขภาพดีทั้งกาย ใจ และจิตวิญญาณ … Continue reading การแพทย์ตามกระบวนทรรศน์ยุคโบราณ

การบูรณาการเป็นวิทยาศาสตร์

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต การบูรณาการ (integration) มาจากคำว่า integrity ซึ่งมีความหมายว่า ครบถ้วน ดีพร้อม เต็มหนึ่ง ไม่ขาด เมื่อตีความจากรากคำแล้ว ย่อมมองได้ว่า การบูรณาการมิใช้การบูรณะคือ การซ่อมแซม หรือ การทำให้ดีขึ้นใหม่ แต่เป็นการทำให้ดีพร้อมอย่างครบถ้วน กระบวนการบูรณาการจึงไม่ใช่เพียงการทำไปอย่างลองผิดลองถูก ในการบูรณาการเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนนั้นจะเกิดขึ้นเหมือนหรือแตกต่างกันในที่ต่างๆ ย่อมเกิดจากกระบวนการในการบูรณาการนั้น ลองพิจารณาบันได 3 ขั้นนี้แล้ว อาจทำให้ได้จุดหมุนที่สำคัญในการบูรณาการสิ่งต่างๆ 1.  Fusion  then identification  การประสานสิ่งต่างๆ เข้าด้วยกัน มองในภาพเดียว จากนั้นจึงค่อยจำแนกแยกออกให้มีความเป็นอัตลักษณ์ของตนเองอย่างเด่นชัด 2. Differentiation, then transcendence การสร้างแนวคิดต่อเนื่อง อนุพันธ์ให้มีความแตกต่าง และมองหาทางที่จะข้ามช่องว่างของความต่างเหล่านั้นต่อไป 3. Integration, then conclusion ทำการบูรณาการ หลอมรวมสิ่งต่างๆ เข้าด้วยกันไม่ว่าจะเป็นความคิด ความรู้ต่างๆ เพื่อมุ่งสู่จุดหมายปลายทาง ทั้งนี้ กีรติ บุญเจือ (2558) มองว่า การบูรณาการจะเกิดได้ต้องกระทำผ่านสหวิทยาการ ซึ่งมี 3 รูปแบบ ได้แก่ Multidisciplinary approach เป็นการนำศาสตร์หลายแขนงและก็เอาผู้เชี่ยวชาญในแต่ละด้านมานำเสนอศาสตร์ของตน ผู้ที่จะปฏิบัติต้องเรียนรู้เป็นเป็นความรู้รอบตัว เกิดการบูรณาการเป็น ขนมชั้น คือแต่ละชั้นแต่ละชั้นจะแยกกัน เพียงแต่ว่าคนที่กินนั้นก็กินขนมชั้นแล้วก็มันก็ไปผสมกันเองในกระเพาะ Trans-disciplinary approach … Continue reading การบูรณาการเป็นวิทยาศาสตร์

when is the time start for moderate postmodern philosophy

truth

ปรัชญาหลังนวยุคสายกลางเริ่มเมื่อไร

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

คำแรกที่เกิดมาคือ reconstructionism ในปี 1942 ต่อมา Richard Mosier ในหนังสือ The philosophy of reconstructionism (1951) ได้ชี้ถึงแนวคิดรื้อสร้างใหม่ในตรรกะ ศีลธรรม การศึกษาและปรัชญา

Continue reading “when is the time start for moderate postmodern philosophy”

Online in the view of Heidegger

โลกออนไลน์ในทรรศนะของไฮเดกเกอร์

Online in the view of Heidegger

เอนก สุวรรณบัณฑิต, ปร.ด.ปรัชญาและจริยศาสตร์

คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

….

บทนำ

หากจะใช้แนวคิดของไฮเดกเกอร์มาพิจารณาออนไลน์ย่อมน่าจะเป็นประโยชน์แก่โลก แต่ก่อนหน้านั้นจะต้องเข้าใจแนวคิดของไฮเดกเกอร์เสียก่อนด้วยเช่นกัน ไฮเดกเกอร์โดดเด่นขึ้นมาในแวดวงปรัชญาจนได้เป็นศาสตราจารย์ประจำมหาวิทยาลัยฟรายบวร์กเนื่องด้วยการเสนอวิธีปรากฎการณ์วิทยาเสียใหม่ ไฮเดกเกอร์มองว่าปรากฏการณ์วิทยาของฮุสเซิร์ล (Edmund Husserl, 1859-1933) นั้นมีส่วนดีตรงที่สอนให้วางใจเป็นกลางเพื่อขจัดระบบอคติของระบบปรัชญา แต่ไม่เห็นด้วยที่จะใช้วิธีการนี้เข้าไปสู่สารัตถะ (essense) ด้วยใจเป็นกลางซึ่งไฮเดกเกอร์ชี้ว่าท่านเองก็ไม่แน่ใจว่ามีเช่นนั้นจริง หรือในที่สุดแล้วผู้วางใจเป็นกลางนั้นอาจจะหลอกตัวเองโดยสำคัญผิดว่าเข้าถึงแล้วก็ได้ ไฮเดกเกอร์จึงเสนอให้พอใจที่จะหยุดอยู่แค่กึ่งทาง เพื่อพบกับสิ่งแวดล้อมที่มีอยู่จริง แล้วพิจารณาสิ่งนั้นด้วยใจเป็นกลาง โดยไม่พึงมองข้ามความสำคัญของเวลาอันเป็นองค์ประกอบสำคัญของผู้พบและสิ่งที่ถูกพบในแต่ละขณะด้วย  แนวคิดนี้ซาร์ต (Jean-Paul Satre, 1905-1980 ) ได้รับไปแล้วเผยแพร่เป็นลัทธิอัตถิภาวะนิยม  (กีรติ บุญเจือ, 2552) Continue reading “Online in the view of Heidegger”

Kirtian school of thought

Kirti Bunchua
Kirti Bunchua

Kirtian school of thought is a group of people who share common concept of philosophy founded by Professor Kirti Bunchua, Philosopher,  a member of royal society, Thailand. Founder of Doctoral Program in Philosophy and Ethics , Suan Sunandha Rajabhat University. Continue reading “Kirtian school of thought”

ปรัชญาคือ วิชาว่าด้วยปัญญา

P-E

ปรัชญาคือ วิชาว่าด้วยปัญญา

ปรัชญาคือ ความพยายามของปัญญาที่จะเข้าใจตัวเองอย่างมีความสุข ในระดับนี้เรียกว่าปรัชญาบริสุทธิ์ มี 2 ขั้นตอน ขั้นตอนแรกสนใจอยากรู้ว่าในบรรดาความรู้ภายนอกตัวเองนั้น อะไรมีอยู่จริงและตัวเองมั่นใจได้อย่างไรว่ามีอยู่จริง เมื่อมั่นใจได้ก็มีความสุข ขั้นตอนนี้คือ อภิปรัชญา (metaphysics) ขั้นตอนหลังสนใจอยากรู้ว่า มั่นใจได้เพราะเกณฑ์ใด ขั้นตอนนี้เรียกว่า ญาณปรัชญา (epistemology) เมื่อเชื่อเกณฑ์ใดก็มีความสุข Continue reading “ปรัชญาคือ วิชาว่าด้วยปัญญา”