Category: ลัทธิปรัชญา

ปรัชญาจีน-2

ปรัชญาจีน-2

อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน

ปรัชญาจีนเกิดขึ้นโดยอาศัยความเชื่อในศาสนาดั้งเดิมเป็นรากฐาน ให้ความสำคัญในเรื่องมนุษย์ว่าจะทำอย่างไรคนจึงจะเป็นคนดี มีความสุข ทำอย่างไรสังคม ประเทศ และโลกจะมีความสงบสุข  ความรู้ตามแนวคิดปรัชญาจีนเน้นเฉพาะความรู้ที่สามารถทำให้คนเป็นคนดีมีคุณธรรม เน้นคุณวิทยา ปรัชญาจีนจึงเป็นไปในแนวทางจริยศาสตร์และสุนทรียศาสตร์เป็นสำคัญ ยุคที่ 2-4 เกิดขึ้นหลังระบบจักรพรรดิ์ ได้แก่ Continue reading “ปรัชญาจีน-2”

ปรัชญาจีน-1

ปรัชญาจีน-1

อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน

ปรัชญาจีนเกิดขึ้นโดยอาศัยความเชื่อในศาสนาดั้งเดิมเป็นรากฐาน ให้ความสำคัญในเรื่องมนุษย์ว่าจะทำอย่างไรคนจึงจะเป็นคนดี มีความสุข ทำอย่างไรสังคม ประเทศ และโลกจะมีความสงบสุข  ความรู้ตามแนวคิดปรัชญาจีนเน้นเฉพาะความรู้ที่สามารถทำให้คนเป็นคนดีมีคุณธรรม เน้นคุณวิทยา ปรัชญาจีนจึงเป็นไปในแนวทางจริยศาสตร์และสุนทรียศาสตร์เป็นสำคัญ Continue reading “ปรัชญาจีน-1”

ลัทธิรื้อสร้างใหม่

ลัทธิรื้อสร้างใหม่

ลัทธิรื้อสร้างใหม่กับปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต:

…..

ลัทธิรื้อสร้างใหม่ (Reconstruction) เริ่มรู้กันในราวปี 1942 ต่อมา Richard D. Mosier จากหนังสืง The Philosophy of Reconstructionism, Educational Theory 1 ในปี 1951  โดยเสนอการรื้อสร้างใหม่ในด้านตรรกะ ศีลธรรม การศึกษา และปรัชญา ในยุคสมัยใหม่ ทั้งนี้ Theodore Branmeld นักปรัชญาการศึกษาเป็นแนวหน้าในการสนับสนุนแนวคิดนี้เป็นอย่างมาก ในขณะเดียวกันในทางศาสนาได้เกิดเป็นท่าทีต่อการปรับตัวอย่างสร้างสรรค์ของศาสนายิวโดยเน้นการบ่มเพาะประเพณีและวิถีชีวิตชาวยิว สำหรับชาวคริสต์เน้นการพิจารณากฎตามคัมภีร์ไบเบิลที่เป็นพื้นฐานของกฎหมายแห่งรัฐและศีลธรรมของสังคม รวมไปถึงท่าทีในการยอมรับการรื้อฟื้นความเชื่อและการปฏิบัติในศาสนาโบราณต่างๆ อีกด้วย

Continue reading “ลัทธิรื้อสร้างใหม่”

Energeticism

Energeticism

ลัทธิพลังงานนิยม

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

……………

ลัทธิพลังงานนิยม [Energeticism] ถือเป็นลัทธิความคิดที่แสดงความเป็นปรัชญานวยุค (modern philosophy) อย่างที่่สุด แนวคิดหลักเป็นมุมมองต่อโลกกายภาพตามแนวทางสสารนิยม (materialism) โดยมองว่าพลังงานเป็นองค์ประกอบพื้นฐานในการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพทั้งหลาย  แนวคิดนี้ตั้งอยู่บนภววิทยาหรือปรัชญาของสิ่งเป็นอยู่ (Being) โดยมีทรรศนะว่า ทุกสิ่งที่มีองค์ประกอบที่ย่อยสุดเป็นพลังงาน แนวคิดนี้ตรงกันข้ามกับแนวคิดมโนคตินิยม (idealism) ซึ่งเน้นว่าสรรพสิ่งมีจิตเป็นพื้นฐาน  แนวคิดพลังงานนิยมนี้มีฐานคิดที่อาจจะเชื่อมโยงไปยัง Ernst Mach (1838-1916)  ซึ่งนักฟิสิกส์ทฤษฎีและนักปรัชญา  แม้ว่าทัศนคติของเขาต่อเรื่องนี้ก็ยังไม่ชัดเจนแต่ได้มีการยกย่องผ่านนักเคมี Wilhelm Ostwald (1853-1932) Continue reading “Energeticism”

ปัญญาพัฒนาเป็นกระบวนทรรศน์

          ปัญญาของมนุษย์ทั้งโลกพัฒนาร่วมกันมาเป็น 5 ช่วงเรียกว่า 5 กระบวนทรรศน์  การเปลี่ยนกระบวนทรรศน์แต่ละครั้งเรียกว่าการปรับเปลี่ยนกระบวนทรรศน์ (paradigm  shift) ที่เรียกว่า ปรับเปลี่ยนก็เพราะเป็นการเปลี่ยนเพื่อปรับตัวให้ดีขึ้นกว่าเดิม ซึ่งมีทั้งหมด 4 ครั้ง  จากกระบวนทรรศน์ดึกดำบรรพ์  เป็นกระบวนทรรศน์โบราณ  กระบวนทรรศน์ยุคกลาง  กระบวนทรรศน์ยุคใหม่ (นวยุค) และกระบวนทรรศน์หลังนวยุค  ดังต่อไปนี้

Continue reading

ปรัชญาอินเดีย

ปรัชญาอินเดีย

ปรัชญาอินเดียสามารถแยกศึกษาออกได้เป็น 2 ช่วง ได้แก่ ปรัชญาอินเดียโบราณ (Ancient Indian philosophy) คือ ปรัชญาอินเดียในช่วงสมัยอารยันซึ่งมีพื้นฐานอยู่ที่ศาสนา และปรัชญาอินเดียร่วมสมัย (Contemporary Indian philosophy) คือปรัชญาอินเดียในช่วงรอยต่อของสมัยมุสลิมกับสมัยอาณานิคมซึ่งมีแรงจูงใจอยู่ที่สภาพสังคมและการเมืองของอินเดียในขณะนั้น โดยศึกษาได้จากคัมภีร์ทางศาสนาเช่น พระเวท พระไตรปิฎก จากสูตรต่างๆ เช่น โยคะสูตร จากมหากาพย์สำคัญเช่น มหาภารตะ จากงานวรรณกรรมสำคัญเช่น ธรรมศาสตร์ อรรถศาสตร์ กามสูตร อีกทั้งงานเขียนของนักปรัชญาอินเดียร่วมสมัย เช่น คีตาญชลี ของ รพินทรนาถ ฐากูร

Continue reading “ปรัชญาอินเดีย”

กระบวนทรรศน์หลังนวยุคกับการศึกษา

กระบวนทรรศน์หลังนวยุคกับการศึกษา

cover PE

กระบวนทรรศน์หลังนวยุค

หลังสงครามโลกครั้งที่ ๒  มีนักวิเคราะห์สังคมและการเมืองมากมาย  พยากรณ์ถึงอนาคตของมนุษยชาติ  ส่วนมากได้พยากรณ์ว่าจะเกิดสงครามล้างโลกด้วยเหตุผลต่าง ๆ กัน  ที่รู้จักกันดีที่สุดก็คือหนังสือ The Clash of Civilization เขียนโดย Huntington ที่ให้ข้อคิดว่า ทางรอดของมนุษยชาติคือ การปรับเปลี่ยนกระบวนทรรศน์  ซึ่งผู้เขียนได้วิเคราะห์ไว้ในงานวิจัยที่เกี่ยวข้องแล้ว

Continue reading “กระบวนทรรศน์หลังนวยุคกับการศึกษา”