ปรัชญาศึกษา: บทที่ 12 ปรัชญาสังคม

เสรีนิยม

การดำรงอยู่ร่วมกันเป็นสังคมว่าเป็นสภาพความเป็นจริงของมนุษย์ทุกกลุ่ม ทุกยุคสมัย เพราะมนุษย์จำเป็นต้องพึ่งพากัน เริ่มต้นกลุ่มเล็กที่สุดคือ ครอบครัว ขยายสู่การเป็นเครือญาติ  เพื่อนบ้าน มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน พูดภาษาเดียวกัน มีวิถีชีวิตที่คล้ายคลึง มีการสร้างแบบแผนความสัมพันธ์ในระดับต่าง ๆ การที่มนุษย์มาอยู่ร่วมกันจำเป็นต้องยอมรับแบบแผน กฎเกณฑ์ของกลุ่ม ต้องคำนึงถึงการปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น เพื่อให้การดำเนินชีวิตร่วมกันในสังคมเป็นไปอย่างปกติสุข และเกิดความเจริญ ต้องตั้งอยู่บนหลักปรัชญาพื้นฐาน 3 เรื่อง นั่นคือ เสรีภาพ (Liberty / Freedom) เสมอภาค (Equality) และภราดรภาพ (Fraternity) Continue reading “ปรัชญาศึกษา: บทที่ 12 ปรัชญาสังคม”

ปรัชญาศึกษา: บทที่ 11 ปรัชญาการเมือง

บทนำ

มนุษย์อยู่ร่วมกันเป็นสังคมใหญ่ แต่ก็มีการแบ่งแยกตามความแตกต่างเพื่อให้แสดงอัตลักษณ์เฉพาะกลุ่มของตนเอง และต่างก็หวังให้กลุ่มของตนมีความเจริญรุ่งเรือง (prosperity) หากไม่รุ่งเรืองประชาชนย่อมเป็นทุกข์หรือไม่ หากรุ่งเรืองแล้วสามารถสืบทอดต่อไปเป็นอารยธรรมแก่คนรุ่นถัดไปอย่างไม่สิ้นสุดได้ไหม  การวิเคราะห์เชิงปรัชญาบริสุทธิ์จะเป็นกรอบกระบวนการคิดเชิงจริยศาสตร์ที่สามารถบูรณาการเป็นแนวทางของการสืบทอดความรุ่งเรืองและอารยธรรมของมนุษยชาติได้ Continue reading “ปรัชญาศึกษา: บทที่ 11 ปรัชญาการเมือง”

ปรัชญาศึกษา: บทที่ 10 ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

ความเป็นมา

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ทรงเห็นว่าแนวทางการพัฒนาประเทศไทยที่เน้นการขยายตัวทางเศรษฐกิจเป็นหลักแต่เพียงอย่างเดียวอาจจะเกิดปัญหาได้ การพัฒนาประเทศในช่วงระยะเวลากว่าเกือบครึ่งศตวรรษนี้ ได้สร้างความเจริญทางวัตถุอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งระบบโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งถือเป็นปัจจัยสำคัญของการพัฒนาประเทศ อย่างไรก็ตาม ภายใต้กระบวนการพัฒนาที่ขาดสมดุลและขาดการพิจารณาปัญหาอย่างเป็นองค์รวม ทำให้การพัฒนาในส่วนอื่นไม่สามารถก้าวทันความเจริญทางวัตถุ Continue reading “ปรัชญาศึกษา: บทที่ 10 ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง”

ปรัชญาศึกษา: บทที่ 9 ปรัชญาหลังนวยุค-1

แนวคิดกระบวนทรรศน์หลังนวยุค

ปรัชญากระบวนทรรศน์หลังนวยุค  (Post-Modern Philosophy) เป็นกระแสที่ไม่มีขอบเขตเริ่มต้นชัดเจน แต่เป็นการปรับท่าทีต่อการใช้ปรัชญาโดยชี้ว่าปัญหาใหญ่ของโลกเช่น สงครามโลกล้วนเกิดจากความยึดมั่นถือมั่น (attachment) ของผู้ถือปรัชญายุคก่อนหน้าทั้งสิ้น Continue reading “ปรัชญาศึกษา: บทที่ 9 ปรัชญาหลังนวยุค-1”

ปรัชญาศึกษา: บทที่ 8 กระบวนทรรศน์นวยุค

แนวคิดกระบวนทรรศน์นวยุค

ปรัชญากระบวนทรรศน์นวยุค (Modern Philosophy) นับเริ่มประมาณ ค.ศ.1600 ทำไมจึงเปลี่ยนกระบวนทรรศน์ เพราะว่าปรัชญายุคกลางในสมัยอัสสมาจารย์ (scholastic period) ได้นำปรัชญาของ Aristotle มาอธิบายศาสนา ทำให้เกิดการถกปัญหาปรัชญาศาสนาจนถึงระดับอิ่มตัว Continue reading “ปรัชญาศึกษา: บทที่ 8 กระบวนทรรศน์นวยุค”

ปรัชญาศึกษา: บทที่ 7 กระบวนทรรศน์ยุคกลาง

แนวคิดกระบวนทรรศน์ยุคกลาง ปรัชญากระบวนทรรศน์ยุคกลาง (Medieval Philosophy) จำแนกตามพื้นฐานความเชื่อเรื่องโลกหน้าอันเป็นคำสอนทางศาสนาของศาสนาที่นับถือพระเจ้า และศาสนาที่เชื่อว่ามีเทวะ การแบ่งขอบเขตยุคจึงยุ่งยากในแต่ละศาสนา แต่หากพิจารณาเป็นกระบวนทรรศน์ก็แบ่งย่อยไปตามศาสนา กระบวนทรรศน์ยุคกลางของตะวันตก นับจากปี ค.ศ.529 ซึ่งศาสนาคริสต์ได้รับการยกเป็นศาสนาประจำอาณาจักรโรมัน และมีการห้ามนับถือศาสนาอื่น ทำให้อิทธิพลของศาสนาคริสต์เกิดขึ้นอย่างกว้างขวางกว่า 1,000 ปี กระบวนทรรศน์ยุคกลางในศาสนาอิสลามนับเริ่มตั้งแต่ปี ค.ศ.622 ซึ่งเป็นปีที่ 1 แห่งฮิจเราะห์ศักราช กระบวนทรรศน์ยุคกลางในศาสนาพุทธ นับเริ่มตั้งแต่ปี ก.ค.ศ.543 ซึ่งเป็นปีที่ 1 แห่งพุทธศักราช กฎหมายโรมันให้อิสระในการนับถือและเผยแผ่ศาสนา ลัทธิเพลโทว์ใหม่ (Neo-Platonism) เพื่อการประนีประนอมระหว่างปรัชญากับศาสนา World of Idea นำไปสู่ Idea of the Good ซึ่งก็คือ God นั่นเอง นักปรัชญากระบวนทรรศน์ยุคกลางในศาสนาอื่น ได้แก่ Philo of Alexandria (ก.ค.ศ.15-ค.ศ.50) ใช้ปรัชญาอธิบายพระเจ้าในศาสนายูดาห์ว่า God is absolutely transcendent และ his notion is even more abstract Plotinus (ค.ศ.205-270) ใช้ปรัชญาอธิบายศาสนา Zoroaster (Zarathustra … Continue reading ปรัชญาศึกษา: บทที่ 7 กระบวนทรรศน์ยุคกลาง

ปรัชญาศึกษา: บทที่ 6 กระบวนทรรศน์โบราณ-3

Hellenistic philosophy 

ปรัชญากรีกยุคเสื่อมเป็นช่วงเร่งหากฎความสุข (ก.ค.ศ.322-ค.ศ.529) ยุคนี้นับตั้งแต่ Aristotle เสียชีวิต จนถึงจักรพรรดิ Justinian ประกาศรับรองศาสนาคริสต์เป็นศาสนาประจำอาณาจักรโรมัน Continue reading “ปรัชญาศึกษา: บทที่ 6 กระบวนทรรศน์โบราณ-3”