การทดสอบความสมเหตุสมผลด้วยตารางความจริง

truth – table การทดสอบความสมเหตุสมผลด้วยตารางความจริง ผู้แต่ง : พระปรียะพงษ์ คุณปัญญา ผู้ปรับแต่ง : รวิช ตาแก้ว ในการพิสูจน์ชุดของการอ้างเหตุผลโดยตารางนั้น เราจะต้องเริ่มจากการสมมติข้อความเชิงเดี่ยวแต่ละข้อความ ด้วยสัญลักษณ์พร้อมด้วยเครื่องหมายสันธานที่ถูกต้อง แล้วทำเป็นตารางขึ้นแทนด้วยสัญลักษณ์ตลอดถึงตรวจสอบถึงความถูกต้อง ความสมเหตุสมผล ที่มีความเป็นไปได้หรือเป็นจริง สมมติว่าข้อเสนอนั้นจริงทุกประการแล้ว ข้อสรุปก็คงต้องจริงทุกกรณีโดยไม่มีข้อยกเว้น ในกรณีดังกล่าวนี้ก็ถือได้ว่าเป็น เป็นชุดของการอ้างเหตุผลที่สมเหตุสมผล แต่ถ้ามีข้อเท็จเพียงกรณีเดียว นั้นก็หมายความว่า ชุดการอ้างเหตุผลดังกล่าวนั้น ไม่มีความสมเหตุสมผล เป็นเท็จ… Read more “การทดสอบความสมเหตุสมผลด้วยตารางความจริง”

บทบาทของตรรกวิทยา

หมวด ตรรกวิทยา เรื่อง : บทบาทของตรรกวิทยา Topic: logic, the role of ผู้แต่ง : กันต์สินี สมิตพันธ์ ตรรกวิทยา เป็นวิชาที่เป็นประโยชน์ ช่วยให้คนเราสามารถค้นพบสิ่งที่เป็นความรู้ทั้งหลายทั้งปวงได้ นักวิทยาศาสตร์อาศัยกฎเกณฑ์ของเหตุผลนี้อธิบายปรากฏการณ์ธรรมชาติได้อย่าง ถูกต้อง นักประดิษฐ์คิดสร้างสิ่งประดิษฐ์ขึ้นได้ก็โดยอาศัยกฎเกณฑ์ของเหตุผลเช่นกัน นายแพทย์สามารถวินิจฉัยโรคของคนไข้ได้ก็ด้วยความคิดที่เป็นเหตุผล และนักปกครองอาจแก้ปัญหาของบ้านเมืองให้ลุล่วงไปได้ด้วยดี ก็เพราะความคิดที่เป็นเหตุผลนี้เอง อาจกล่าวได้ว่าตรรกวิทยาเป็นเครื่องมือสำหรับช่วยแนะแนวทางให้ทุกคนทำงานไปได้ในทางที่ถูกต้อง เราเรียนจริยศาสตร์ เพื่ออยากจะรู้ความหมายของ “การทำดี”… Read more “บทบาทของตรรกวิทยา”

ตรรกวิทยาในฐานะศิลปะแห่งการจูงใจ

เรื่อง :  ตรรกวิทยาในฐานะศิลปะแห่งการจูงใจ Topic: logic as an art of persuasion ผู้แต่ง : ศุภชัย ศรีศิริรุ่ง ผู้ปรับปรุง: กีรติ บุญเจือ ตรรกวิทยาคือวิชาว่าด้วยกฎเกณฑ์การใช้เหตุผล เป็นการค้นคว้าหาหลักเกณฑ์และวิธีการพิสูจน์ต่าง ๆ ที่จะสร้างความแน่ใจให้แก่ข้อความที่ยังไม่แน่ใจ แบ่งออกเป็น ๒ ภาค คือ อุปนัยและนิรนัย การอ้างข้อความหนึ่งไปสนับสนุนอีกข้อความหนึ่งเรียกว่าวิธีนิรนัย… Read more “ตรรกวิทยาในฐานะศิลปะแห่งการจูงใจ”

การอ้างเหตุผลผิดแบบอ้างอำนาจบาตรใหญ่

เรื่อง : การอ้างเหตุผลผิดแบบอ้างอำนาจบาตรใหญ่ Topic: Ipse Dixit (appeal to authority) ผู้แต่ง : กันต์สินี สมิตพันธ์ ผู้ปรับปรุง: กีรติ บุญเจือ การวิจารณ์เป็นการสร้างสรรค์ให้เกิดความคิดที่จะปรับปรุงแก้ไขสิ่งที่บกพร่องให้ดีขึ้น มีเหตุผลในการเลือกการวิจารณ์ในแบบต่าง ๆ ได้ถูกต้อง การวิจารณ์ที่ดีนั้นจะสะท้อนให้เห็นถึงการพินิจพิจารณาอย่างลึกซึ้งของผู้วิจารณ์ ที่มีต่อความต้องการของผู้ถูกวิจารณ์ในเรื่องที่เกี่ยวกับการนับถือตนเอง การได้รับการยอมรับนับถือ ความน่าเชื่อมั่นและการเห็นด้วยหรือไม่ของบุคคลอื่น ผู้วิจารณ์ไม่ควรอย่างยิ่งที่จะมองข้ามศักดิ์ศรีหรือความสำคัญของผู้ถูกวิจารณ์ การแสดงความโกรธ เยาะเย้ยหรือขบขันต่อความผิดพลาดของผู้ถูกวิจารณ์จะไม่เป็นการสร้างสรรค์ใด… Read more “การอ้างเหตุผลผิดแบบอ้างอำนาจบาตรใหญ่”

อุปนัย

เรื่อง : อุปนัย Topic: induction ผู้แต่ง : กันต์สินี สมิตพันธ์ ผู้ปรับปรุง: กีรติ บุญเจือ มนุษย์ใช้เหตุผล เพื่อสนับสนุนความเชื่อหรือเพื่อหาความจริง หรือข้อสรุปในเรื่องใดเรื่องหนึ่งมาแต่ครั้งโบราณ อีกอย่างการแก้ปัญหาของมนุษย์ เป็นการคิดค้นและพยายามที่จะแก้ปัญหาเพื่อความอยู่รอด ซึ่งความรู้ที่ได้ก็มาจากความเป็นจริงในธรรมชาติ ต่อมามนุษย์ได้อาศัยกระบวนการของการใช้เหตุผลมาช่วยในการแสวงหาความรู้ใหม่ และมีความสนใจในการใช้เหตุผลในแต่ละขั้นตอน ในการสร้างความรู้ใหม่นั้น ต้องอาศัยสมมติฐานบางอย่าง โดยที่สมมติฐานนี้อาจจะได้มาจากการสังเกตจากปรากฏการณ์ธรรมชาติ หรือประเพณีวัฒนธรรมที่ปฏิบัติติดต่อกันมาตลอดจนเป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปแล้ว จึงนำมาเป็นข้อสรุป ตัวอย่างเช่น “เราเห็นนิสิตจุฬาฯ… Read more “อุปนัย”

อุปนัย

เรื่อง : อุปนัย Topic: induction ผู้แต่ง : พระปรียะพงษ์ คุณปัญญา ผู้ปรับปรุง : กีรติ บุญเจือ อุปนัย ( induction ) คือ วิธีการหาเหตุผลโดยการพิสูจน์จากประสบการณ์เฉพาะหน่วยเพื่อยืนยันถึงความน่าเชื่อถือความรู้ทั่วไปที่เรายังไม่แน่ใจ ความสมเหตุสมผลของอุปนัย ( validity of induction ) คือ จะต้องเกิดจากประสบการณ์ตรงและมีลักษณะที่ผู้พบเห็นสิ่งนั้นๆ… Read more “อุปนัย”