ปัจจัยต้านทานต่อการเรียนรู้

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

ในแนวคิดปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง แม้จะไม่ได้ให้ความสำคัญมากนักกับญาณปรัชญา (epistemology) และทฤษฎีความรู้ (theory of knowledge) เนื่องด้วยแนวคิดด้านนี้ได้ก้าวหน้าอย่างมากในกระแสกระบวนทรรศน์นวยุค (modern paradigm) โดยปรัชญาหลังนวยุคสายกลางเน้นการใช้วิจารณญาณต่อญาณวิทยาแนวทางต่างๆ ให้ถูกใช้ได้อย่างเหมาะสม และในด้านทฤษฎีความรู้ที่เน้นการได้มาซึ่งความรู้ หากแต่เมื่อพิจารณากระบวนทรรศน์ร่วมกับบริบทวัฒนธรรมแล้ว วิเคราะห์ได้ว่า คนรุ่นใหม่พบเจอกับปัจจัยบางประการที่เป็นอุปสรรค (ต้านทาน) ต่อการเรียนรู้ของเขา และส่งผลทำให้การสร้างสังคมแห่งการรียนรู้หยุดชะงักลง ได้แก่

Continue reading “ปัจจัยต้านทานต่อการเรียนรู้”

จิตบำบัดแบบจิตวิเคราะห์คลาสสิก

Sigmund_Freud

จิตบำบัดแบบจิตวิเคราะห์ มีแนวคิดและทฤษฎีพื้นฐานอยู่ที่กระบวนการของจิตใจ (Psychodynamic) โดยเห็นว่าพฤติกรรมปัญหาหรือพฤติกรรมแปรปรวนเกิดขึ้นเพราะแรงผลักดัน (drive-tension) และความขัดแย้งที่อยู่ภายใต้การทำงานของจิตใจส่วนจิตไร้สำนึก (unconsciousness) ประสบการณ์ชีวิตในอดีตมีส่วนสำคัญในการก่อให้เกิดปัญหา การรักษาจึงต้องนำสิ่งที่อยู่ภายในจิตใต้สำนึกขึ้นมาสู่จิตสำนึก (consciousness) เพื่อที่บุคคลจะได้ตระหนักและได้ทำการแก้ไขปัญหานั้นๆได้

Continue reading “จิตบำบัดแบบจิตวิเคราะห์คลาสสิก”

จิตบำบัดแบบอัตถิภาวะนิยม

id

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

จิตบำบัดในแนวทางหนึ่งเน้นการเปลี่ยนแปลง และพัฒนาจิตในส่วนที่อยู่ใน preconscious (สติกึ่งรู้ตัว กึ่งเหตุผล) เพื่อให้ก้าวไปสู่ conscious (สติที่มีเหตุผล) โดยเฉพาะ ความสุขที่จะเกิดขึ้นนั้นเกิดจากการได้มาของการเข้าใจเป้าหมายสูงสุดในชีวิต (final goal) เพราะจิตในส่วน unconscious (สติไร้สำนึก ไม่มีเหตุผล) เป็นส่วนที่พัฒนาได้ยากและไม่อาจคาดเดาผลได้

Continue reading “จิตบำบัดแบบอัตถิภาวะนิยม”

หลักปรัชญาในการบำบัดจิต

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

Rational Emotive Behavioral Therapy (REBT) นำหลักการของปรัชญาลัทธิสโตอิคของกรีกยุคเฮเลนนิสติกมาผสานกับหลักภาษาและความหมายเพื่อรักษาอาการทางจิต คิดค้นในปี 1955 ต่อมาได้พัฒนาตามแนวทาง cognitive science ร่วมกับแนวคิดลัทธิปัญญานิยมของกรีกยุคเฮเลนนิกจนเป็น Cognitive Behavioral Therapy (CBT) ในปัจจุบัน

Continue reading “หลักปรัชญาในการบำบัดจิต”

A.I. and Man

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

A.I. ในแง่ความเป็นเครื่องมือ มันคือสุดยอดประโยชน์ ผลจากวิทยาศาสตร์เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของมนุษย์
ในแง่ของความสัมพันธ์ A.I. จะทำให้มนุษย์มีปฏิสัมพันธ์ในระดับ I and Thou จนถึงจุดเปราะบางที่ A.I. กลายเป็นตัวกระทำการได้เอง อำนาจในการตัดสินใจด้วยเหตุผลจะทำให้มนุษย์หมดศักดิ์ศรีลง เพราะมนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่ไม่มีเหตุผลที่สุด

อีกประเด็นที่น่าคิดคือ แนวคิดของปรัชญาสำนักปรากฎการณ์วิทยา (phenomenology) และผู้นำหน้าแห่งกระบวนทรรศน์หลังนวยุค (postmodern) คนสำคัญคือ มาร์ติน ไฮเดกเกอร์ (1889-1976) ได้แสดงทรรศนะไว้ในหนังสือ Being and Time (1927) ว่าจิตของมนุษย์ (dasein) นั้นมีลักษณะเป็นองค์รวม และการสนใจในเนื้อหาของจิตนั้นจะต้องสนใจในฐานะจิตของตัวเราเอง (the mine-self)

Continue reading “A.I. and Man”

การจบชีวิต สิทธิหรือศีลธรรม

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

การจบชีวิตถือเป็นฆ่าตัวตาย ปัญหาที่ถกเถียงกันคือฆ่าตัวตายนี้เป็นสิทธิตามมนุษยนิยมที่รัฐต้องค้ำประกันสิทธินี่หรือไม่ หรือเป็นเรื่องศีลธรรม ในด้านศีลธรรมนั้น พระพุทธศาสนาถือว่าการฆ่าเป็นบาป ย่อมต้องรับผลกรรม คนทั่วไปเชื่อว่า นั่นคือการตกนรก แล้วในศาสนาอื่น การฆ่าตัวตายตกนรกหรือไม่ จะได้ไปสวรรค์หรือเปล่า?

ในทางศาสนาคริสต์ จริงๆเรื่องนี้เป็นประเด็นที่ละเอียดอ่อนมาก และไม่ค่อยอยากจะมีคนพูดกันเพราะมันยืนอยู่บนทางอันตรายสองแพร่ง ระหว่างลัทธิชวนคนไปฆ่าตัวตาย กับการทำร้ายคนอื่นซึ่งผิดเป้าหมายที่พระเจ้าอยากให้มนุษย์ทำ

Continue reading “การจบชีวิต สิทธิหรือศีลธรรม”

Maslow’s Hierarchy of need

ทฤษฎีความต้องการลำดับขั้นของมาสโลว์ (Maslow’s Hierarchy of need, 1943)

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

มาสโลว์ (Abraham H. Maslow, 1908-1970) เกิดที่นครนิวยอร์ค ประเทศสหรัฐอเมริกา ไปเรียนที่มหาวิทยาลัย Wisconsin ในสาขาจิตวิทยาจนจบปริญญาโท ได้รับแนวคิดพฤติกรรมนิยม ต่อมาได้รับฟังความคิดเห็นจาก Alfred Adler นักจิตวิทยาสายจิตวิเคราะห์ จึงได้มีแนวคิดเรื่องจิตมนุษย์ (Human mind) แบบของตนเอง ตั้งชื่อว่า Humanistic psychology สนใจเรื่องคนที่รู้จักตัวเองที่แท้จริง (self-actualizing people)

Continue reading “Maslow’s Hierarchy of need”

Website Powered by WordPress.com.

Up ↑