เกณฑ์ตัดสินจริยธรรม

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

จริยศาสตร์คือ ความประพฤติดีเพื่อชีวิตที่มีความสุข
คุณธรรมตามมาตรฐานสากลได้แก่ ความประพฤติดีจนเคยชินเป็นนิสัยประจำตัว
คุณธรรม คือ สภาพคุณงามความดี
จริยธรรม คือ ธรรมที่เป็นข้อประพฤติปฏิบัติ, ศีลธรรม, กฎศีลธรรม

ศีลธรรม (Morality) และจริยธรรม (Ethicity, Ethic) จะกล่าวเหมือนกันว่าชุดของคุณธรรมที่เป็นระบบ คือเข้าใจเป็นระบบหรือปฏิบัติเป็นระบบ ในภาษาอังกฤษใช้คำใดก็ได้
แต่ในภาษาไทยนิยมใช้คำ “ศีลธรรม” สำหรับระบบความดีของศาสนา และ “จริยธรรม” เป็นระบบความดีอย่างกว้างๆ

Continue reading “เกณฑ์ตัดสินจริยธรรม”

ฮันทิงทันกับการปรับเปลี่ยนกระบวนทรรศน์[4]

๓.๖  วิเคราะห์ ๔ เรื่องของคุณธรรมทุกข้อ

คุณธรรมแม่บท ๔ (ของแอร์เริสทาทเถิลล) ที่จริงไม่ใช่ตัวคุณธรรม แต่เป็นองค์ประกอบหรือ เงื่อนไขจำเป็นของคุณธรรมทุกข้อ ดังต่อไปนี้

Continue reading “ฮันทิงทันกับการปรับเปลี่ยนกระบวนทรรศน์[4]”

ฐานประวัติศาสตร์สำหรับจริยศาสตร์ยุคใหม่

การสนใจด้านจริยศาสตร์นั้น ต้องตระหนักว่าจะศึกษาอะไรต้องดูความเป็นมาเสียก่อน จริยศาสตร์จึงไม่ใช่เพียงเรียนรู้ตามหลักการ แต่ต้องดูไปถึงประวัติศาสตร์ของแต่ละหลักการด้วย ผ่านฐานประวัติศาสตร์

ฐานประวัติศาสตร์

ประวัติศาสตร์เป็นส่วนของการศึกษากระแสคิดในแต่ละยุคและแนวทางปฏิบัติในทางจริยธรรมของยุคสมัยนั้นๆ ในกลุ่มคน ชนชาติ ประเทศและดินแดนนั้นๆ

Continue reading “ฐานประวัติศาสตร์สำหรับจริยศาสตร์ยุคใหม่”

ความดี

ravich01
ดร.รวิช ตาแก้ว

ทรรศนะของนักปรัชญาตะวันตก เชื่อว่า “ความดี” เป็นเรื่องคุณค่าความประพฤติของมนุษย์ ซึ่งเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ “จริยศาสตร์” เป็นการประเมินค่าความประพฤติของมนุษย์ นักปรัชญาที่เชื่อว่า ความดีมีจริงนั้น มีแนวคิดที่แตกต่างกัน 2 กลุ่ม กลุ่มแรกเชื่อว่าความประพฤติเป็นคุณค่าปรนัย (Objective) กล่าวคือ มีจริงในธรรมชาติ และกลุ่มที่สองมีแนวคิดที่เชื่อว่า ความประพฤติเป็นคุณค่าอัตนัย (Subjective) คือ มีอยู่ในความคิดของมนุษย์เท่านั้น

Continue reading “ความดี”

คอร์รัปชั่น

อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน

คอร์รัปชั่นเป็นคำที่คุ้นหูในสังคมปัจจุบัน แม้คนในสังคมโดยทั่วไปจะรู้ดีว่าเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นมานาน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันและก็พออนุมานด้วยสามัญสำนึกต่อไปได้ว่าในอนาคตปัญหานี้ก็ยังคงอยู่และดำรงต่อไปไม่มีที่สิ้นสุด ตราบใดที่มนุษย์ยังมีความโลภ ความเห็นแก่ตัว ความเห็นแก่อำนาจและผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นกับตนเองและพวกพ้องมากกว่ามโนธรรมในใจ

Continue reading “คอร์รัปชั่น”

จริยธรรมของแอเริสทาเทิล

piyapong
พระปรียาพงศ์ คุณปัญญา

 

นักปรัชญากรีกในสมัยโบราณได้พยายามที่จะให้คำตอบต่อคำถามที่ว่า “ชีวิตที่ดีสำหรับมนุษย์คือชีวิตแบบใด” และ “มนุษย์ควรดำเนินชีวิตอย่างไร” สำหรับคำตอบต่อคำถามเหล่านี้ ซาเครอทิสและเพลโทว์มีความเชื่อว่าคุณธรรมคือตัวนำไปสู่การมีชีวิตที่ดีและการประพฤติที่ถูกต้อง ซาเครอทิสและเพลโทว์เชื่อว่าถ้าบุคคลรู้ว่าชีวิตที่ดีคืออะไร มนุษย์จะไม่ทำในสิ่งที่ผิด ทรรศนะดังกล่าวนี้เชื่อว่าการกระทำผิดเกิดจากการขาดความรู้ ถ้ามนุษย์สามารถรู้ว่าอะไรคือความถูกต้อง เขาจะไม่กระทำความผิด (Stroll and Popkink, 1993: 3) ดังนั้นการสอนให้คนรู้จักคิดหรือคิดเป็นจึงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับการนำไปสู่ความเป็นผู้มีคุณธรรม ในสมัยกรีกโบราณ คุณธรรมหลักที่ถือว่าเป็นคุณธรรมพื้นฐาน 4 ประการ คือ ความยุติธรรม (dikaiosune) ความรอบคอบ (phronesis) ความกล้าหาญอดทน (andreia) ความรู้จักประมาณ (sophrosune) คุณธรรมเหล่านี้เป็นตัวนำให้บุคคลมีชีวิตที่ดีและมีการกระทำที่ถูกต้อง

Continue reading “จริยธรรมของแอเริสทาเทิล”

เมตตา 6

ความสุขแท้ตามความเป็นจริง คือ ความสุขบนความสุขของผู้อื่น ความสุขที่แท้จริงนั้นก็คือ ความสุขของทั้งสองฝ่าย ทั้งผู้อื่นและตัวเอง (กีรติ บุญเจือ, 2551, หน้า 174) ซึ่งได้พิจารณาว่าตรงกันกับเมตตาอันเป็นภาวะของจิตที่ปราศจากความโกรธ ความอาฆาตมาดร้าย มีแต่ความหวังดี มีไมตรีจิต (พระธรรมกิตติวงศ์, 2548)  โดยผู้วิจัยตีความเพื่อปรับกรอบความคิดด้านเมตตาอย่างสร้างสรรค์ด้วยกระบวนทรรศน์หลังนวยุค (postmodern philosophy) ผ่านแนวคิดมนุษยนิยม จนพัฒนาเป็นแนวทางเมตตา 6 ด้าน ดังนี้

Continue reading “เมตตา 6”