ศีลธรรมในทรรศนะของค้านท์

ณัฐสุดา เชี่ยวเวช …             อิมมานูเอล คานท์ (Immanuel Kant, 1724-1804) เป็นนักปรัชญาชาวเยอรมัน ผู้ริเริ่มจริยธรรมแบบหน้าที่นิยม (deontologism) เขาเกิดในเมืองโคนิกส์เบิร์ก ทางตะวันออกของอาณาจักรปรัสเซีย ในปี ค.ศ. 1724 และเสียชีวิตที่เมืองนี้ในช่วงเกือบแปดสิบปีให้หลัง บิดาเป็นช่างทำบังเหียน (อานม้า) ครอบครัวของเขาเป็นชาวคริสต์นิกายภักดีนิยม (Pietism) ซึ่งเน้นชีวิตในด้านการหมั่นประกอบคุณงามความดี (Immanuel Kant, 1997, “Introduction”… Read more “ศีลธรรมในทรรศนะของค้านท์”

เกณฑ์ตัดสินจริยธรรม

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต … จริยศาสตร์คือ ความประพฤติดีเพื่อชีวิตที่มีความสุข คุณธรรมตามมาตรฐานสากลได้แก่ ความประพฤติดีจนเคยชินเป็นนิสัยประจำตัว คุณธรรม คือ สภาพคุณงามความดี จริยธรรม คือ ธรรมที่เป็นข้อประพฤติปฏิบัติ, ศีลธรรม, กฎศีลธรรม ศีลธรรม (Morality) และจริยธรรม (Ethicity, Ethic) จะกล่าวเหมือนกันว่าชุดของคุณธรรมที่เป็นระบบ คือเข้าใจเป็นระบบหรือปฏิบัติเป็นระบบ ในภาษาอังกฤษใช้คำใดก็ได้ แต่ในภาษาไทยนิยมใช้คำ “ศีลธรรม” สำหรับระบบความดีของศาสนา และ “จริยธรรม” เป็นระบบความดีอย่างกว้างๆ

ฮันทิงทันกับการปรับเปลี่ยนกระบวนทรรศน์[4]

๓.๖  วิเคราะห์ ๔ เรื่องของคุณธรรมทุกข้อ คุณธรรมแม่บท ๔ (ของแอร์เริสทาทเถิลล) ที่จริงไม่ใช่ตัวคุณธรรม แต่เป็นองค์ประกอบหรือ เงื่อนไขจำเป็นของคุณธรรมทุกข้อ ดังต่อไปนี้

ฐานประวัติศาสตร์สำหรับจริยศาสตร์ยุคใหม่

การสนใจด้านจริยศาสตร์นั้น ต้องตระหนักว่าจะศึกษาอะไรต้องดูความเป็นมาเสียก่อน จริยศาสตร์จึงไม่ใช่เพียงเรียนรู้ตามหลักการ แต่ต้องดูไปถึงประวัติศาสตร์ของแต่ละหลักการด้วย ผ่านฐานประวัติศาสตร์ ฐานประวัติศาสตร์ ประวัติศาสตร์เป็นส่วนของการศึกษากระแสคิดในแต่ละยุคและแนวทางปฏิบัติในทางจริยธรรมของยุคสมัยนั้นๆ ในกลุ่มคน ชนชาติ ประเทศและดินแดนนั้นๆ

ความดี

ทรรศนะของนักปรัชญาตะวันตก เชื่อว่า “ความดี” เป็นเรื่องคุณค่าความประพฤติของมนุษย์ ซึ่งเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ “จริยศาสตร์” เป็นการประเมินค่าความประพฤติของมนุษย์ นักปรัชญาที่เชื่อว่า ความดีมีจริงนั้น มีแนวคิดที่แตกต่างกัน 2 กลุ่ม กลุ่มแรกเชื่อว่าความประพฤติเป็นคุณค่าปรนัย (Objective) กล่าวคือ มีจริงในธรรมชาติ และกลุ่มที่สองมีแนวคิดที่เชื่อว่า ความประพฤติเป็นคุณค่าอัตนัย (Subjective) คือ มีอยู่ในความคิดของมนุษย์เท่านั้น

คอร์รัปชั่น

อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน … คอร์รัปชั่นเป็นคำที่คุ้นหูในสังคมปัจจุบัน แม้คนในสังคมโดยทั่วไปจะรู้ดีว่าเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นมานาน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันและก็พออนุมานด้วยสามัญสำนึกต่อไปได้ว่าในอนาคตปัญหานี้ก็ยังคงอยู่และดำรงต่อไปไม่มีที่สิ้นสุด ตราบใดที่มนุษย์ยังมีความโลภ ความเห็นแก่ตัว ความเห็นแก่อำนาจและผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นกับตนเองและพวกพ้องมากกว่ามโนธรรมในใจ

จริยธรรมของแอเริสทาเทิล

  นักปรัชญากรีกในสมัยโบราณได้พยายามที่จะให้คำตอบต่อคำถามที่ว่า “ชีวิตที่ดีสำหรับมนุษย์คือชีวิตแบบใด” และ “มนุษย์ควรดำเนินชีวิตอย่างไร” สำหรับคำตอบต่อคำถามเหล่านี้ ซาเครอทิสและเพลโทว์มีความเชื่อว่าคุณธรรมคือตัวนำไปสู่การมีชีวิตที่ดีและการประพฤติที่ถูกต้อง ซาเครอทิสและเพลโทว์เชื่อว่าถ้าบุคคลรู้ว่าชีวิตที่ดีคืออะไร มนุษย์จะไม่ทำในสิ่งที่ผิด ทรรศนะดังกล่าวนี้เชื่อว่าการกระทำผิดเกิดจากการขาดความรู้ ถ้ามนุษย์สามารถรู้ว่าอะไรคือความถูกต้อง เขาจะไม่กระทำความผิด (Stroll and Popkink, 1993: 3) ดังนั้นการสอนให้คนรู้จักคิดหรือคิดเป็นจึงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับการนำไปสู่ความเป็นผู้มีคุณธรรม ในสมัยกรีกโบราณ คุณธรรมหลักที่ถือว่าเป็นคุณธรรมพื้นฐาน 4 ประการ คือ ความยุติธรรม (dikaiosune) ความรอบคอบ (phronesis)… Read more “จริยธรรมของแอเริสทาเทิล”