เมตตาต่อโลก

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

ความเมตตาต่อโลกเป็นแนวคิดเมตตาที่เน้นให้มนุษย์มีความสุขในความสมดุลของธรรมชาติ โลกมีความสุข มนุษย์ก็มีความสุข จึงเป็นสุขแท้ โลกทุกวันนี้ไม่สุข แม้มนุษย์จะบอกตนเองว่ามีความสุขก็ย่อมไม่เป็นสุขแท้ หลายคนย่อมย้อนแย้งว่าโลกไม่เคยสุข เช่นนั้นมนุษย์ก็ย่อมไม่มีวันพบสุขแท้ ยิ่งทำให้หมดหวังกับความสุขในโลกนี้ Continue reading “เมตตาต่อโลก”

รตินิยม

รตินิยมลัทธิ (Hedonism) มาจากคำว่า Hedone แปลว่า ความพึงใจ (pleasure) ความหวานชื่น (sweet)  ลัทธิความคิดที่อาจกล่าวได้ว่าเป็นอัตนิยมอย่างเต็มกำลังและ  มักถูกยกเป็นตัวอย่างเมื่อต้องการกล่าวถึงความเห็นแก่ตัวเสมอ แต่นั่นเป็นการมองด้วยทรรศนะที่ผิดพลาดว่าผู้นับถือลัทธินี้มักถือว่าการใช้ชีวิตอย่างฉลาด ได้แก่ การกอบโกยหาความบันเทิงให้มากที่สุดในทุกโอกาส เพราะพรุ่งนี้เป็นของไม่แน่ วันนี้ยังไม่ตาย พรุ่งนี้ไม่แน่ ให้ฉวยโอกาสเสียให้เต็มที่ ในแต่ละขณะที่ยังมีลมหายใจอยู่ แต่แท้จริงแล้วกลุ่มนี้ประกอบด้วยเหล่าซาฟฟิสต์ (sophist) หลายท่านที่มีความเห็นว่าเป้าหมายสูงสุดของชีวิตมนุษย์คือ ความสุข โดยความสุขนี้หลายคนมองว่าเป็นความสุขทางผัสสะ แต่ในทางปฏิบัติแล้ว ความสุขของกลุ่มนี้มักเป็นเรื่องชื่อเสียง  เป็นผู้มีเพื่อนมาก เป็นผู้มีความรู้หรือเก่งศิลปะ  Continue reading “รตินิยม”

การฟังอย่างตั้งใจ

อ.ดร.สิริกร อมฤตวาริน

การฟังอย่างตั้งใจ: ภูมิคุ้มกันทางสังคม

ภูมิคุ้มกันต่อการไม่รับรู้โลกภายนอกอย่างพอเพียงคือ การฟัง ซึ่งจะต้องเข้าใจในฐานะกระบวนการรับรู้ของมนุษย์ มนุษย์มีความแตกต่างในเชิงคุณภาพการรับฟังเสียงและปัญหาของการฟังในแต่ละปัจเจกบุคคล  Continue reading “การฟังอย่างตั้งใจ”

ศีลธรรมในทรรศนะของค้านท์

ณัฐสุดา เชี่ยวเวช

            อิมมานูเอล คานท์ (Immanuel Kant, 1724-1804) เป็นนักปรัชญาชาวเยอรมัน ผู้ริเริ่มจริยธรรมแบบหน้าที่นิยม (deontologism) เขาเกิดในเมืองโคนิกส์เบิร์ก ทางตะวันออกของอาณาจักรปรัสเซีย ในปี ค.ศ. 1724 และเสียชีวิตที่เมืองนี้ในช่วงเกือบแปดสิบปีให้หลัง บิดาเป็นช่างทำบังเหียน (อานม้า) ครอบครัวของเขาเป็นชาวคริสต์นิกายภักดีนิยม (Pietism) ซึ่งเน้นชีวิตในด้านการหมั่นประกอบคุณงามความดี (Immanuel Kant, 1997, “Introduction” pp. vii-viii) โดยให้เชื่อและปฏิบัติเคร่งครัด Continue reading “ศีลธรรมในทรรศนะของค้านท์”

ความเมตตาต่อสัตว์

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

การส่งเสริมให้มนุษย์มีเมตตากรุณาต่อสัตว์เป็นพื้นฐานสำคัญของจิตสำนึกอย่างหนึ่ง ซึ่งตรงกันกับหลักเมตตาต่อโลก ด้วยเชื่อว่าเป็นคุณสมบัติของคนดี หากแต่เมตตาคือ ความปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุข ผู้อื่นในที่นี้ขยายกว้างได้จนถึงโลกทั้งใบนี้ แม้เป็นสิ่งที่คนส่วนใหญ่ไม่ขยายกรอบความคิดมาถึง แต่คติ “เมตตาธรรมค้ำจุนโลก” ก็ได้แสดงไว้ อีกทั้งหากกระทำสิ่งหนึ่งสิ่งใด สิ่งนั้นย่อมกระทบและส่งผลต่อโลกที่เป็นบ้านที่ใหญ่ที่สุด เป็นศูนย์รวมที่ให้ที่อยู่อาศัยแก่สรรพสิ่งและสรรพสัตว์ ดังคติ “เด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว” สิ่งใดที่เราทำย่อมส่งผลต่อโลก  ความกรุณาคือความปรารถนาให้ผู้อื่นพ้นทุกข์ มนุษย์เมื่อเห็นผู้อื่นได้รับทุกข์ก็มีใจที่จะช่วยเหลือ บรรเทา ชี้แนะ แจกแจง กระทำเพื่อให้เขาได้พ้นทุกข์ ความกรุณาจึงมักปรากฏคู่กับเมตตาอยู่เสมอ Continue reading “ความเมตตาต่อสัตว์”

สมรรถภาพคิดบนบริบทวัฒนธรรมไทย

อ.ดร.รวิช ตาแก้ว

วัฒนธรรมถิ่นไทยเดิม นับถือภูตผี ทั้งผีดีและผีร้าย ซึ่งในแต่ท้องที่ปัจจุบันนี้ยังมีปรากฏให้เห็นเป็นวัฒนธรรมแต่ละท้องถิ่น ไหว้ศาลทวดเจ้าป่า เจ้าเขา เมื่อได้รับอิทธิพลพระพุทธศาสนาเข้ามาในวิถีคิดที่สอนเรื่องกฎแห่งความไม่เที่ยงแท้ของสรรพสิ่ง ที่สอนให้รู้จักการยอมรับด้วยการเรียนรู้เรื่องภายในกายของตนเอง ซึ่งเป็นสมรรถภาพคิดตามแนวคิดปรัชญาตะวันออกที่ใช้วิถีคิดแบบปรัชญาอินเดีย แบบพราหมณ์ที่มีความเชื่อพื้นฐานว่า ช่วงเวลาของชีวิตแบ่งออกเป็น 4 ช่วง กล่าวคือ อรรถะ กามะ ธรรมะ และโมกษะ Continue reading “สมรรถภาพคิดบนบริบทวัฒนธรรมไทย”

กระบวนทรรศน์ 5, สัญชาตญาณ 4, พลัง 4

อ.ดร.เมธา หริมเทพาธิป

กระบวนทรรศน์ 5 เป็นทั้งหลักปรัชญาที่เป็นประโยชน์ต่อการศึกษาปรัชญาในรูปแบบใหม่ และเป็นทั้งนวัตกรรมทางความคิดที่ถูกวางระบบคิดและเนื้อหาโดย “ศาสตราจารย์กีรติ บุญเจือ” ราชบัณฑิตสาขาปรัชญา Continue reading “กระบวนทรรศน์ 5, สัญชาตญาณ 4, พลัง 4”

Website Powered by WordPress.com.

Up ↑