การรู้ประวัติศาสตร์ทำให้รู้ปรัชญายิ่งขึ้น

ศ.กีรติ บุญเจือ

การเรียนปรัชญาโดยทั่วๆ ไป มักไม่ลงลึกในประวัติศาสตร์ แต่การรู้ประวัติศาสตร์จะทำให้รู้ปรัชญายิ่งขึ้น การเรียนปรัชญาจึงมักควบคู่กับการศึกษาประวัติศาสตร์ในระดับความรู้รอบตัว

Continue reading “การรู้ประวัติศาสตร์ทำให้รู้ปรัชญายิ่งขึ้น”

ปรัชญาพราหมณ์-ฮินดู

แนวคิดจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดู 

ศาสนาพราหมณ์-ฮินดูในสมัยโบราณ เรียกว่า “สนาตนธรรม” ซึ่งหมายถึงคำสั่งสอนของพระวิษณุเป็นเจ้า ในสมัยต่อมาเรียกว่า “ไวทิกธรรม” คือธรรมที่ได้มาจากพระเวท ซึ่งหมายถึงคำสอนของพระวิษณุเป็นเจ้า ต่อมาจึงเรียกว่า “พราหมณธรรม” ซึ่งแปลว่าคำสั่งสอนของพราหมณ์ ต่อมาเรียกชื่อใหม่ว่า “หินทูธรรม” ซึ่งแปลตามหลักไวยากรณ์ภาษาสันตกฤต แปลว่า “ผู้ละเว้นหิงสากรรม” คือ อหิงสก “หินทูธรรม” หรือ “ฮินดูธรรม” จึงแปลว่า ธรรมะที่สอนลัทธิอหิงสา

Continue reading “ปรัชญาพราหมณ์-ฮินดู”

ปรัชญากรีกยุครุ่งเรือง

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต:

sophist

ปรัชญากรีกยุครุ่งเรือง เป็นช่วงเร่งหากฎความจริง  (ก.ค.ศ.450-322) ยุคสั้นๆ ตั้งแต่ Socrates จนถึง Aristotle และเหล่า Sophists แห่งกรุงเอเธนส์ สนใจมาตรการความจริง จึงเกิดคำถามสำคัญคือ ความจริงที่แน่นอนตายตัวมีหรือไม่ มีมาตรการสากลหรือไม่ ถ้าไม่มีทำไมจึงไม่มี ถ้ามีอยู่ที่ไหน

  1. Sophists ต่างตอบว่า ไม่มี เพราะโครงสร้างสมองของมนุษย์แต่ละคนไม่เหมือนกัน
  2. Socrates ตอบว่า มี อยู่ในสมองของมนุษย์ เพราะโครงสร้างสมองของมนุษย์เหมือนกัน
  3. Plato ตอบว่ามี อยู่ใน world of Idea เพราะสมองของเราไม่สามารถค้ำประกันความสากลได้
  4. Aristotle ตอบว่ามี อยู่ในโลกนี้ เพราะโลกแห่งมโนคติเป็นสิ่งสมมติ

Continue reading “ปรัชญากรีกยุครุ่งเรือง”

Due to the scope of philosophy is unequal.

เนื้อหาของปรัชญานั้นจะต้องเป็นเรื่องขบคิดเพื่อรู้โดยเฉพาะ Continue reading Due to the scope of philosophy is unequal.

เป้าหมายของการเรียนปรัชญา

“ปรัชญาคือ วิชาว่าด้วยปัญญา” Philosophy is the knowledge about mind: its nature and activities for internal outcome and external outcome (กีรติ บุญเจือ, 2559) …………. เรียนปรัชญาเพื่ออะไร เรียนไปก็ไม่มีอาชีพเฉพาะ เรียนอะไรที่มีงานทำดีกว่า คำถามเหล่านี้สำหรับผู้สนใจจะเรียนปรัชญาไม่ว่าระดับใด ย่อมอาจจะรู้สึกว่าตอบได้ยาก ส่วนหนึ่งเพราะไม่รู้เหมือนกันว่าปรัชญาคืออะไร เรียนแล้วได้อะไร มีอาชีพให้ทำไหม แล้วจะทำงานอะไรได้บ้าง ???? ………… ขออธิบายคร่าวๆ ในฐานะผู้สอนวิชาปรัชญาศึกษา ดังนี้ 1. ปรัชญาคืออะไร มีผู้นิยามไว้มาก และก็ต่างๆกันไป จึงสรุปได้ยาก แต่คิดง่ายๆ ว่าเรียนเพราะอยากฉลาดก็แล้วกัน แต่มีกรอบวัตถุประสงค์ในการเรียนได้แก่ เรียนปรัชญา เพื่อรู้ปัญหาที่ยังแก้ไม่ตก ปัญหานั้นเป็นปัญหาอะไรก็ได้ ปัญหาเหล่านี้บ้างก็ความรู้เฉพาะสาขาวิชานั้นๆ มาตอบไว้แล้ว เป็นความรู้ที่ตายตัวแล้ว แต่ในบางปัญหาก็ยังไม่สามารถให้คำตอบที่แน่นอนตายตัวได้ จึงยังเป็น “ปัญหาปรัชญา” ต่อไป ปรัชญามุ่งหา “คำตอบที่เป็นไปได้” นั่นคือ 1) มีเหตุผลสนับสนุนให้เห็นว่าเป็นคำตอบได้ หรือ 2) คำอธิบายคำตอบก็ไม่ขัดแย้งในตัวเอง และ 3) ไม่ไร้ความหมาย … Continue reading เป้าหมายของการเรียนปรัชญา

when is the time start for moderate postmodern philosophy

truth

ปรัชญาหลังนวยุคสายกลางเริ่มเมื่อไร

อ.ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต

คำแรกที่เกิดมาคือ reconstructionism ในปี 1942 ต่อมา Richard Mosier ในหนังสือ The philosophy of reconstructionism (1951) ได้ชี้ถึงแนวคิดรื้อสร้างใหม่ในตรรกะ ศีลธรรม การศึกษาและปรัชญา

Continue reading “when is the time start for moderate postmodern philosophy”