ทบทวนคิดเรื่องการปกครองที่ดี

พระครูโอภาสสราธิคุณ (ชาตรี อาสโภ)

คนทั่วไปทำงานทำการต่างๆ ก็เพื่อให้มีเสื้อผ้าสวมใส่ มีข้าวปลาอาหารกิน เลี้ยงปากท้องตนและคนในครอบครัว เพื่อจะได้มีครอบครัวที่สมบูรณ์และอบอุ่น ทำให้ชีวิตที่เรียบง่ายของตนเองผ่านไปอย่างตลอดรอดฝั่ง สิ่งที่ต้องการจากการปกครองจึงเป็นการค้ำประกันการดำรงอยู่เช่นนี้ การค้ำประกันนี้ต้องเป็นระบบและยั่งยืน ทำให้ผู้ปกครองเน้นความสำคัญไปที่ความมั่งคั่งอุดมสมบูรณ์ และความมั่นคงของประเทศ จึงใส่ใจในการสร้าง การผลิตและการใช้ ทั้งสิ่งของ และสถานที่ เพื่อจะแสดงถึงความมั่งคั่ง (wealthy) เมื่อมีความมั่งคั่งและความมั่นคงแล้ว การปกครองเมืองจึงราบรื่น เรียบร้อย อันเป็นอุดมคติ

Continue reading “ทบทวนคิดเรื่องการปกครองที่ดี”

ธรรมาภิบาลกับบทบาทการสอนธรรมะของวัด

พระครูโอภาสสราธิคุณ (ชาตรี อาสโภ)

พระพุทธศาสนาเกิดขึ้นบนความเพียรพยายามที่จะแก้ปัญหาของสังคมที่กำลังเปลี่ยนแปลงของยุคพุทธกาล เมื่อศาสนาพุทธและพระสงฆ์ได้เข้ามาเป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่งของสังคมไทยมาตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน และที่สำคัญก็คือ คำสอนในศาสนาพุทธได้ทำหน้าที่กล่อมเกลาในทางสังคม สร้างค่านิยมและแบบอย่างของพฤติกรรมให้กับคนในสังคม โดยมีธรรมของผู้ครองเรือน เช่น การรักษาความสุขในครอบครัว ความสัมพันธ์ในครอบครัว การประกอบธุรกิจค้าขาย ซึ่งทั้งหลายทั้งปวงนี้ก็มีอยู่ในคำสอนของพระพุทธศาสนา จึงควรที่จะให้วัดได้ตระหนักตนและมีบทบาทในการสอนหลักพุทธปรัชญาแก่พุทธบริษัทในการดำรงชีวิตในสมดุล มีความสงบสุขและมีปัญญาในการแก้ไขปัญหาต่างๆ ทุกระดับ ซึ่งหากยิ่งเข้าใจการเปลี่ยนแปลงทางสังคม หลักการปกครองแห่งรัฐ และหลักปรัชญาได้อย่างเพียงพอ ก็ย่อมจะมีส่วนสำคัญในการชี้นำสังคมในปัจจุบันอีกด้วย

Continue reading “ธรรมาภิบาลกับบทบาทการสอนธรรมะของวัด”

corruption and definition

ดร.พจนา มาโนช

        การนิยามคอร์รัปชั่นเป็นการนิยามเฉพาะหน่วย (definition in particular) ซึ่งทำให้จะต้องพิจารณาเรื่องการคอร์รัปชั่นในมุมมองที่กว้างที่แตกต่างกันในแต่ละบริบท สังคม วัฒนธรรม และผลลัพธ์ของการกระทำ ซึ่งย่อมเป็นปัญหาสำคัญสำหรับผู้ที่สนใจในประเด็นคอร์รัปชั่น เมื่อมองผ่านอรรถปริวรรต พบว่า คอร์รัปชั่นเป็นการทับศัพท์ในภาษาอังกฤษ Corruption มาจากภาษาลาตินว่า Corruptus มีรากคำมาจากคำว่า rumpere ที่แปลว่า destroy-ทำลาย กับ spoil-ปล่อยปละละเลย ซึ่ง 2 คำนี้เป็นเสมือน “ภาวะ” ที่สามารถแสดงให้เห็นความหมายในเชิงบริบทว่า คอร์รัปชั่นเป็นการทำลายระบบที่มีอยู่และเป็นการปล่อยปละละเลยระบบ ทำให้ระบบไม่หย่อนยานไม่เป็นไปตามที่ระบบควรจะเป็น มุมมองของคอร์รัปชั่นจึงแบ่งออกเป็น  2 บริบท ได้แก่ บริบทสากลและบริบทสังคมไทย ดังนี้ Continue reading “corruption and definition”

ปรัชญาศึกษา: บทที่ 13 ปรัชญาธรรมาภิบาล

ความเป็นมาของธรรมาภิบาล

ธรรมาภิบาล เป็นศัพท์ประดิษฐ์ที่นักวิชาการไทยได้บัญญัติขึ้นใช้จากคำว่า Good Governance  โดยมีชุดคำที่ใช้ทดแทนกันได้แก่ ธรรมาภิบาล ประชารัฐ ธรรมรัฐ ระบบบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี การปกครองโดยธรรม กรอบการกำกับดูแลที่ดี บรรษัทภิบาล เป็นต้น ซึ่งต่อมาได้มีการตกลงโดยคณะรัฐมนตรี เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2542 ให้ใช้คำว่า ระบบการบริหารและการจัดการบ้านเมืองที่ดีหรือธรรมาภิบาล ซึ่งใช้กับการบริหารจัดการที่ดีในภาครัฐ Continue reading “ปรัชญาศึกษา: บทที่ 13 ปรัชญาธรรมาภิบาล”

ทรรศนะว่าด้วยคอร์รัปชั่น

พจนา มาโนช

การคอร์รัปชั่นมักจะเป็นเรื่องของ “การติดสินบน การโกง ทุจริต ผลประโยชน์ อำนาจ การปล่อยปละละเลย ความเอนเอียง การทำผิดระเบียบกติกา และการทำผิดกฎหมาย” เข้ามาเกี่ยวข้องอยู่เสมอ สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่การคอร์รัปชั่น แต่เป็นรากเหง้าที่สามารถนำไปสู่การคอร์รัปชั่นได้เท่านั้น Continue reading “ทรรศนะว่าด้วยคอร์รัปชั่น”

The weakening of democracy

อ. ดร.เอนก สุวรรณบัณฑิต … หลักการปกครองระบอบประชาธิปไตยที่ดูจะตอบโจทย์การปกครองที่ดีที่สุด เชื่อว่า พบในสหรัฐ โดยเฉพาะจากวาทกรรมของประธานาธิบดี ลินคอล์น ใน Getysburg Address ที่ว่า ” Government of the people,by the people,for the people shall not perish from the earth” ประชาธิปไตยได้ถูกยกว่าเป็นระบอบการปกครองที่เลวน้อยที่สุด เพราะ เคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และมีหลักยึดเหนี่ยวโดยใช้คนเป็นศูนย์กลางการบริหารบ้านเมือง ช่วงท้ายศตวรรษที่ 20 ประชาธิปไตยคือพระเอก แต่เมื่อย่างเท้าผ่าน Y2K เข้าสู่ศตวรรษที่21 ท่ามกลางความก้าวหน้าของโลกไร้พรมแดน โลกาภิวัตน์ เทคโนโลยีสารสนเทศและปัญญาประดิษฐ์ ทุกอย่างในโลกกลับดูปั่นป่วน วุ่นวาย ไม่ว่าจะเป็นวิถีชีวิต วิธีคิด การผลิต การค้า การเมือง จนดูเหมือนว่า ประเทศที่ปกครองด้วยระบบประชาธิปไตยต่างพากันกระโดดลงจากไหล่เขาของการปกครองประชาธิปไตยที่ดีไปสู่เหวแห่งความมืด นโยบาย “อเมริกามาก่อน” ของ ประธานาธิบดี ทรัมป์ ทำให้ประชาธิปไตยกลายเป็นพื้นที่ของคนวิปลาส เกิดความขัดแย้งไปทั่วทุกภูมิภาคของโลก สิ่งที่เกิดขึ้นสอดคล้องกับแนวคิดในหนังสือ How Democracies Die ของ Steven Levitsky และ … Continue reading The weakening of democracy

ความเหลื่อมล้ำจากรุ่นสู่รุ่น

โจเซฟ สติกลิตซ์ (Joseph Stiglitz, born 1943) นักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบลปี 2001 เสนอมุมมองต่อการมีชีวิตที่ดีไว้ในเชิงกระทบกระเทียบว่า

“การเลือกที่สำคัญที่สุดในชีวิตของเราคือ การเลือกเกิดมาในพ่อแม่ ที่มีสถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมเพียงพอที่จะสนับสนุนให้เราเป็นคนที่มีศักยภาพอย่างที่เราควรมี”

Continue reading “ความเหลื่อมล้ำจากรุ่นสู่รุ่น”