ulta- realism

ulta- realism  ลัทธิสัจนิยมแบบจัด

ผู้แต่ง : รวิช  ตาแก้ว

ผู้ปรับแก้ :  กีรติ  บุญเจือ

เพื่อป้องกันคำสอนเรื่องพระตรีเอกภาพ (trinity) และเรื่องบาปกำเนิด (original sin) นักปรัชญากลุ่มหนึ่งจึงรื้อฟื้นแนวทางของออเกิสทีน (St. Augustine) ขึ้นตอบโต้  เพราะเห็นว่าใช้ได้ดีมานานหลายศตวรรษแล้ว  หลายท่านเน้นมากเกินไปจนกลายเป็นลัทธิสรรพเทวนิยม (Pantheism) อย่างโจ่งแจ้ง

วีลเลียมแห่งชองโพ (William of Champeaux 1070-1120) เป็นลูกศิษย์ของราสเสอลายเนิส (Roscellinus; Roscelin of Compiègne 1050 – 1125) ภายหลังพบว่า คำสอนของอาจารย์ขัดต่อคำสอนของคริสต์ศาสนา  ตอบโต้ด้วยทฤษฎีอัตลักษณ์ (theory of identity) โดยสอนว่า ธรรมชาติของแต่ละสิ่ง เช่น ธรรมชาติของมนุษย์  ย่อมมีหนึ่งเดียวในคนทุกคนทั้งในด้านจำนวนและอัตลักษณ์ (numerically and identically) นั่นคือมนุษย์ทุกคนเป็นคนคนเดียวกันอย่างสมบูรณ์  การมีจำนวนมากในสิ่งเดียวกันเป็นเพียงมายา (accidentally)

เอเบอลาร์ด (Peter Abelard 1079-1142) ผู้เป็นลูกศิษย์โต้แย้งว่า  ถ้าเช่นนั้น  ซาเครอทิสย่อมอยู่ที่เอเธนส์ ที่โรม และทุก ๆ แห่งที่มีมนุษย์  เพราะเป็นคนคนเดียวกันกับมนุษย์ทุกคน  และถ้าซาเครอทิสถูกเฆี่ยน  มนุษย์ทุกคนก็จะพากันเจ็บตามไปด้วย  เมื่อถูกแย้งเข้าเช่นนี้วิลเลียมจึงแก้ไขให้อ่อนลงเป็นทฤษฎีไร้ความแตกต่าง (theory of indifference) โดย สอนว่า คนแต่ละคนมีจริงและเป็นเอกเทศจริง ๆ แต่ทว่าในแต่ละคนมีธรรมชาติของคนครบถ้วนบริบูรณ์อย่างไม่แตกต่างอะไรเลยจากคนอื่น ๆ (indifferently) นั่นคือมนุษย์แต่ละคนต่างก็มีจรสมบัติเป็นของตนเองโดยเฉพาะ  แต่ทว่าทุกคนมีสารัตถะที่ไม่แตกต่างกัน  สารัตถะนี้แหละคือสิ่งสากล

Abelard

ทฤษฎีหลังของวีลเลียมใช้คำพูดคลุมเครือ  ที่ว่าไม่แตกต่างกันนั้นกินความแค่ไหน  ถ้าไม่แตกต่างแม้กระทั่งอัตลักษณ์และจำนวน  ก็น่าจะเป็นสิ่งเดียวกันและก็ไม่น่าจะผิดอะไรกับทฤษฎีแรก  และถ้าไม่แตกต่างในความหมายว่ามีธรรมชาติเหมือนกันโดยที่ต่างคนต่างมี  ก็จะเป็นลัทธิสัจนิยมสายกลางซึ่งวีลเลียมน่าจะแถลงออกมาได้อย่างตรง ๆ และอย่างชัดเจน  ทำให้สันนิษฐานได้ว่า วีลเลียมเพียงแต่เปลี่ยนชื่อทฤษฎีแต่หาได้เปลี่ยนความคิดไม่

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s