Descartes on clear and distinct

Descartes on clear and distinct มโนคติที่แจ่มแจ้งและชัดเจน

ผู้แต่ง : รวิช ตาแก้ว
ผู้ปรับแก้ : กีรติ บุญเจือ

มโนคติที่แจ่มแจ้งและชัดเจน(clear and distinct idea) สำหรับเดการ์ตมีดังนี้

1. สำหรับโลกแห่งสสาร ได้แก่ รูป ขนาด การเคลื่อน (Figure, Extension, Motion)

2. สำหรับโลกแห่งจิต ได้แก่ ความปรารถนา ความคิด การสงสัย (Willing, Thinking, Doubting)

3. สำหรับสสารและจิตร่วมกัน ได้แก่ ความมีอยู่ เอกภาพ ช่วงเวลา (Existence, Unity, Duration)

ประพจน์แจ่มแจ้งและชัดเจน(clear and distinct proposition) ก็ได้แก่ ฉันคิด เพราะฉะนั้นฉันมีอยู่ (Cogito, ergo sum = I think, therefore I am)

มโนคติแจ่มแจ้งและชัดเจนมีมาแต่เกิด(All clear and distinct ideas are innate.) มิได้หมายความว่าพอเกิดก็มีทันที แต่หมายความว่าคนเรามีสมรรถภาพคิด (faculty of thinking) ซึ่งสามารถสร้างมโนคติเหล่านี้ได้เอง

ในวิชาวิทยาศาสตร์ เดการ์ตต้องการให้มีการทดลอง สำหรับทดสอบดูว่าผลแต่ละอย่างที่ได้มาจากการพิสูจน์นั้นจะมีอยู่จริงหรือไม่ เพราะจากข้ออ้างเราอาจทำการอนุมานได้ผลออกมามากมายซึ่งในธรรมชาติจะมีจริงเฉพาะบางส่วนเท่านั้น

ประสบการณ์ทางผัสสะ เป็นโอกาสปลุกมโนคติแต่เกิด เพราะฉะนั้นเป็นประโยชน์ต่อการศึกษามาก

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s